حداقل ضوابط تاسیس کارگاه

http://nkums.ac.ir/Uploaded/Ghaza_daro/zavabete_shenase_nezarat.pdf

 

متن قانون:

بسته بندي مواد غذايي بومي و سنتي (از ديگر)

در راستاي سياستهاي وزارت بهداشت مبني بر تهيه و تامين مواد غذايي و بهداشتي سالم و تضمين سلامت مصرف كننده برنامه اجرايي ذيل به منظور ساماندهي وضعيت توليد و بسته بندي مواد غذايي بومي و سنتي كه بصورت وسيع در مناطق خاصي از كشور تهيه ، توزيع و عرضه مي شوند و غالباً از منابع تامين مالي و معيشتي مردمان منطقه بشمار مي روند و در برخي موارد بلحاظ گردشگري نيز حائز اهميت هستند تدوين گرديده است تا ضمن شناسايي واحدهاي موصوف و فراهم آوردن شرايط بهداشتي براي توليد مواد غذايي سالم و بهداشتي ، شبكه كنترل و نظارت مستمر ودقيق تري را بر فعاليت اين دسته از واحدهاي توليد و بسته بندي ايجاد نمايد. تعاريف : واحد توليدي – در اين برنامه به واحد توليد و بسته بندي مواد غذايي كه به توليد ، بسته بندي و عرضه محصولات بومي و سنتي و با ظرفيت پايين و به روشهاي سنتي اقدام مي نمايند و به صلاح ديد حوزه غذا و دارو دانشگاه علوم پزشكي مربوطه اطلاق مي شود. شناسه نظارت كارگاهي – شماره اي است مركب از كد دانشگاه مربوطه و ارقام شمارش واحد كه جهت شناسايي به واحد توليد و بسته بندي پس از اجراي ضوابط فني و بهداشتي مربوطه و تكميل مدارك لازم اختصاص داده مي شود. شرايط اخذ شناسه نظارت كارگاهي : - ارائه تصوير برابر اصل شده جواز كسب از اتحاديه صنفي مربوطه - ارائه تصوير برابر اصل شده ثبت نام تجاري از سازمان ثبت شركتها و مالكيت صنعتي - معرفي فرد واجد شرايط جهت تصدي ناظر فني ( مطابق بند مربوطه در ضوابط فني و بهداشتي ) - تكميل فرم در خواست - تعهد كتبي رعايت مفاد ماده 11 قانون مواد خوراكي ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي - فرم تاييديه اجراي كامل ضوابط فني و بهداشتي كه مطابق چك ليست ، توسط دانشگاه علوم پزشكي مربوطه تكميل مي گردد. تبصره 1: مدت اعتبار شناسه نظارت كارگاهي تخصيص داده شده به واحد توليدي حداكثر يكسال مي باشد. تبصره 2: تمديد شناسه صادره بنا به صلاحديد دانشگاه مربوطه براي دوره هاي حداكثر تا 2 سال بلامانع است . تبصره 3: تعداد ناظرين فني واحدهاي داراي شناسه نظارت كارگاهي بنا به صلاحديد دانشگاه تعيين مي گردد. تبصره 4: تعرفه صدور و تمديد شناسه نظارت ، برابر تعرفه هاي مصوبه هيئت وزيران براي صدور مجوزهاي بهداشتي از سوي وزارت بهداشت كه هر سال اعلام مي گردد خواهد بود. تبصره 5: براي آندسته از محصولات بومي و سنتي كه در فهرست محصولات مشمول اين ضابطه قرار نگرفته اند. دانشگاه علوم پزشكي ذيربط و استانهايي كه بيش از يك دانشگاه علوم پزشكي دارند مي بايست درخواست از سوي كليه دانشگاههاي واقع در استان ارائه تا پس از بررسي و تاييد در كميته فني اداره كل نظارت بر مواد غذايي ، آشاميدني و آرايشي و بهداشتي صرفاً براي محصولات بومي و سنتي آن استان شناسه نظارت صادر گردد. تبصره 6: ليست تجهيزات فني مورد استفاده در توليد محصولات مشمول اين ضابطه بنا به صلاحديد دانشگاه ذيربط تاييد خواهد شد. فهرست محصولات : - فرآورده هاي قنادي ( شامل نقل ، باقلوا، نان يوخه، كاك ، ريس ، نوقا، راحت الحلقوم ، كلوچه سنتي ، نان برنجي ، نان خرمايي ، شكر پنير ، گز ، پولكي ، نبات ، پشمك و مواد مشابه ) - رشته آشي و پلويي - نان سنتي - زعفران - خيارشور تخميري و انواع ترشي - بسته بندي عسل براي زنبور داران - سوهان - انواع حلوا اراده وارده - روغن زيتون تصفيه نشده ( خام ) - خشكبار ( شامل فرآوري آجيل ، انواع ميوه هاي خشك و خرما) - شيره پزي - پنير سنتي - بوجاري و بسته بندي كنجد ، زيره ، سياه دانه - جعبه سازي از مقوا، فويل آلومينيوم خانگي ، كيسه از فيلم ، محافظ غذا نحوه تخصيص شناسه نظارت كارگاهي : - تكميل و بررسي مدارك مورد نياز - تاييد ضوابط فني و بهداشتي مربوطه توسط دانشگاه علوم پزشكي ذيربط - صدور شناسه نظارت كارگاهي - ارسال رونوشت به اداره كل نظارت بر مواد غذايي و بهداشتي جهت ثبت آماري حداقل ضوابط فني و بهداشتي واحد هاي توليد و بسته بندي مواد غذايي مشمول شناسه وزارت بهداشت الف ) شرايط فني و بهداشتي ساختمان و سالن توليد شاختمان واحد توليدي بايد براساس مقررات و ضوابط فني و بهداشتي بشرح ذيل طراحي شود: شرايط ساختمان ساختمان واحد توليدي بايد به گونه اي بنا شده باشد كه در آن : - بخشهاي تميز(Clean) و غير تميز ( Unclean) از هم جدا باشد. به نحوي كه از انتقال آلودگي ثانويه به مواد در حال فرآوري و محصول نهايي جلوگيري نمايد. - در مقابل ورود و لانه گزيني حشرات و پرندگان به طور موثري حفاظت شود. ب) ويژگيهاي سالن توليد و بسته بندي و انبارها درها - كليه درها بايد قابل شستشو و گندزاديي بوده و جنس آنها از مواد مقاوم باشد. - كليه درها بايد داراي سطوح صاف و رنگ روشن باشد. - درها بخوبي چفت شده (Sealed) و براي جلوگيري از ورود حشرات و جوندگان به خوبي بسته شوند ( ناحيه زيرين درها هم سطح با كف باشد ) درها همچنين داراي توري سيمي باشد . پنجره ها - كليه پنجره ها بايد داراي اندازه مناسب ، قابل شستشو، نظافت و ضدزنگ بوده و به گونه اي طراحي شود كه از ورود و تجمع گرد و غبار و آلودگي به داخل سالن توليد ممانعت نمايد. - لبه پنجره ها به گونه اي باشد كه از تجمع آب در زير پايه پنجره و همچنين تجمع مواد مختلف و آلودگي ها ممانعت شود و نظافت آن آسان باشد. - بهتر است كه براي استفاده از نور طبيعي در سالنهاي توليد و انبارها ، پنجره ها به صورت زيرسقفي ايجاد شوند و كليه پنجره هاي داخل سالن هاي توليد و فرآوري بصورت ثابت ( غيرقابل بازشدن ) بوده و پنجره هاي موجود درساير قسمتها در صورت باز شو بودن مجهز به توري هاي ريز بافت و قابل شستشو و مقاوم باشند. كف - كف واحد توليدي بايد صاف ، بدون ترك و غير لغزنده ، قابل شستشو و داراي شيب كافي به سمت مسير فاضلاب باشد تا از تجمع آب در سطح كف واحد توليدي جلوگيري شود. - در محلهايي كه نگهداري و آماده سازي مواد خام با PH اسيدي و يا قليايي انجام مي گيرد ، در ساختار كف از پوششهاي مناسب و مقاوم به اسيد و قليا استفاده شود. زهكشي كف و كانالهاي فاضلاب - بايد از نظر كشش پساب وضعيت مناسبي داشته و در برابر حشرات و به خوبي محافظت شود. ر - آب روها بايد داراي عرض و ارتفاع مناسب با ديواره هاي صاف و عمودي بوده و محل اتصال ديواره به كف بدون زاويه باشد تا مقادير كم آب نيز به راحتي جريان يافته و تميز كردن آن نيز آسان تر باشد. درمحلهايي كه امكان جمع شدن پساب و كثافات وجود دارد ، از كف شوي مناسب ( شتر گلودار ) استفاده شود. ديوارها - ديوارها بايد صاف ، بدون ترك ، بدون خلل و فرج ، قابل شستشو و گندزاديي بوده و داراي رنگ روشن باشند. - محلهاي اتصال به ديوار همجوار يا كف واحد توليدي بدون زاويه باشند. - از جنس مناسب و مقاوم به رطوبت و حرارت استفاده شود. سقفها - بايد از جنس مقاوم بوده و داراي ارتفاع مناسب باشد. - در برابر نفوذ يا لانه گزيني حشرات و پرندگان مقاوم بوده و بطور موثري محافظت گردد. پله ها - كليه پله ها ، سطوح شيبدار ، سكوها بايستي از جنس مناسب ، قابل شستشو و تميز كردن باشند. ج) فضا جهت عمليات توليد - فضاي سالن توليد بايد به نحوي باشد كه چيدمان تجهيزات وتردد كارگران به راحتي انجام شود. - فاصله لازم از ديوارها و درهاي سالن توليد و فاصله تجهيزات توليد از يكديگر به گونه اي باشد تا علاوه بر سهولت انجام كار ، در صورت نياز دستگاه ها به تعمير عمليات به آساني انجام گيرد. - براي مواد اوليه ، مواد حد وابط يا اقلام بسته بندي مورد مصرف در جريان توليد و در كنار خط توليد فضاي لازم پيش بيني شود. د) شرايط و ويژگيهاي انبارها - انبارهاي مواد اوليه و بسته بندي ، قرنطينه و محصول نهايي به نحو مقتضي تفكيك شده و متناسب با ظرفيت توليد در نظر گرفته شود. - بايد تميز، خشك ، خنك ، منظم ، عاري از حشرات و جوندگان و ضايعات توليد و بسته بندي باشند. - براي چيدمان كالا در انبار بايد از قفسه بندي و يا پالت مناسب استفاه گردد و نحوه چيدن مواد در انبار بايد مرتب باشد. - شرايط تقدم و تاخر در ورود و خروج مواد اوليه و محصول در انبار ( FIFO)رعايت گردد. - دما و رطوبت انبار بايد تحت كنترل بوده و به نحو مقتضي اندازه گيري و ثبت گردد. - نظافت انبارها بايد طبق برنامه مدون و بطور كامل انجام گيرد. ه) آب مصرفي آب مورد استفاده در واحد توليدي بايد داراي ويژگيهاي آب آشاميدني بوده و با آخرين تجديد نظر استانداردهاي ملي شماره 1053 ( ويژگيهاي شيميايي ) و 1011 ( ويژگيهاي ميكروبي ) مطابقت داشته باشد. و) روشنايي لامپها بايد به طور مناسبي در برابر شكستگي حفاظت شده باشند و داراي حفاظ و قاب مناسب ( از جنس نشكن) بوده و بايد قابل نظافت و تميز كردن باشند و ميزان روشنايي با توجه به نوع عمليات توليد در حد مطلوب تامين گردد. ز) سيستم تهويه كليه سالنها ، انبارها و سرويسهاي بهداشتي و كارگري بايد درااي دستگاههاي تهويه مناسب و وسايل گرمايش و سرمايش متناسب با حجم مكانهاي مذكور باشد. ح) سيستم تخليه زباله و ضايعات - واحدهاي توليدي بايد محلي براي خروج زباله داشته و يا از وسيله حمل ( تريلي حمل زباله ) استفاده نمايند تا روزانه زباله ها را به خارج از واحد در محل مورد نظر منتقل نمايند. - مسئول و برنامه زماني جمع آوري زباله ، شستشو و گندزدايي ظروف نگهداري زباله بايد مشخص باشد. - ظروف زباله هاي تر و خشك بايد جدا و اختصاسي باشند. ط) سيستم شستشو ، ضدعفوني و گندزدايي شستشو ، ضدعفوني و گندزدايي بايستي مطابق برنامه مشخص تعريف و مطابق با روش اجرايي ويژه اي انجام و به صورت مستند كنترل و نگهداري شود و نكات ذيل نيز بايد مد نظر قرار گيرد: - كليه سطوح كف ، ديوارها ، درها ، پنجره ها و سقف طبق برنامه تعريف شده شستشو و تميز شود. - كليه قسمتهاي قابل شستشوي دستگاهها ، وسايل و تجهيزات و سطوح در تماس با مواد اوليه و يا در حال فرآوري تميز شود. - مواد شيميايي جهت شستشو ، ضدعفوني و گندزدايي بايد با قوانين ايمني ، بهداشت و محيط زيست مطابقت داشته و مورد تاييد سازمان ها و مقامات ذيصلاح باشد. - كليه وسايل و تجهيزات مورد استفاده در سيستم شستشو و ضدعفوني ( نظير شيلنگ ، جارو ، تي و...) پس از خاتمه كار جمع آوري شده و در محل مناسب و شرايط مناسب نگهداري شوند. ي ) شرايط فني و بهداشتي قسمتهاي رفاهي مي بايست موارد ذيل درخصوص شرايط فني و بهداشتي قسمتهاي رفاهي رعايت شود: - جهت كارگران زن و مرد رختكن جداگانه و مجهز به كمد لباس سه قسمتي در نظر گرفته شود. - براي كارگران زن و مرد دستشويي و توالت و حمام مجزا به تعداد مورد نياز در نظر گرفته شود. - سرويسهاي بهداشتي بايد مجهز به شير آب گرم و سرد باشد. - در و ديوار بايد صاف و قابل شستشو بوده و كف از مواد غيرقابل نفوذ ساخته شود ، به طوري كه به آساني قابل تميز كردن باشد. ك) اصول بهداشت فردي كاركنان - كليه كاركنان بايد داراي كارت بهداشتي معتبر باشند. در ضمن گذراندن دوره هاي اصول بهداشت فردي ( GHP) براي آنها الزامي است . - كليه كارگران بايد داراي لباس مناسب و تميز به رنگ روشن ، فاقد جيب باشند. - كارگران قبل از ورود به سالن فرآوري مي بايست دستهاي خود را شسته و گندزدايي كنند. همچنين در محيط كار از ساعت ، انگشتر و هر وسيله زينتي ديگر استفاده ننمايند. - كليه كاركنان بهداشت و نظافت فردي را كاملاً رعايت نمايند. بعد از شستشو و گندزدايي دستها جهت ورود به سالن توليد از كفشهاي مخصوص داخل سالن توليد استفاده نمايند. كارگراني كه در ارتباط مستقيم با فرآوري محصول مي باشند بايد از پيش بند ، ماسك ، دستكش ( ترجيحاًَ يك بار مصرف) ، تميز و بهداشتي و به رنگ روشن استفاده نمايند. - خوردن و آشاميدن و كشيدن سيگار در كليه محل هايي كه مرتبط با قسمتهاي فرآوري ، بسته بندي ، حمل و نقل و نگهداري مي باشند ممنوع است. ل) آزمايشگاه آزمايشگاه بايد در محلي بنا شود كه به راحتي قابل دسترس و در نزديكترين فاصله به سالن توليد بوده و داراي بخشهاي مجزاي فيزيكي وشيمايي و ميكروبيولوژي باشند و تجهيزات و مواد شيميايي مورد نياز در نظر گرفته شود. - آزمايشگاه بايد زير نظر ناظر فني باشد. - كف ، سقف ، ديوارها ، درها ، و پنجره ها بايد از جنس مقاوم صاف و قابل شستشو و نظافت باشد . كف و سطوح كار از جنس مناسب و مقاوم به اسيد و باز باشد. - نمونه برداري از مواد اوليه ، در حال فراوري و محصول نهايي بايد در شرايط بهداشتي و برابر اصول نمونه برداري انجام شود. - كليه نتايج آزمايشگاهي بايد در دفاتر مربوطه ثبت و نگهداري شود. - آزمايشگاه بايد مجهز به وسايل اطفاء حريق و جعبه كمكهاي اوليه باشد. تبصره 1: واحد توليدي جهت انجام آزمونهاي كنترل كيفيت محصول و مواد اوليه مورد استفاده مي تواند با نظر دانشگاه علوم پزشكي ذيربط با يكي از آزمايشگاههاي همكار مورد تاييد قرارداد منعقد نمايد. بديهي است نمونه بايد توسط فرد مسئول به آزمايشگاه تحويل و نتايج آزمون در محل واحد توليدي ثبت و نگهداري شود. تبصره 2: در صورت صلاحديد دانشگاه علوم پزشكي ذيربط و با در نظر گرفتن فاصله واحد هاي توليدي از يكديگر ، اتحاديه يا صنف مربوطه و يا چند واحد توليدي همجوار مي توانند نسبت به احداث يك آزمايشگاه مشترك اقدام نمايند. م) ناظر فني واحد توليدي بايد جهت كنترل و نظارت بر دريافت مواد اوليه از مراكز معتبر و داراي مجوزهاي بهداشتي ، كليه شرايط توليد و بسته بندي ( GMP) و نمونه برداري و آزمون و ثبت مستندات و سوابق كنترلهاي انجام شده نسبت به معرفي و استخدام فرد واجد شرايط مطابق آيين نامه اجرايي ماده 7 قانون و چارت مسئولين فني مصوب كميته فني – قانوني اقدام نمايد. تبصره : در مناطقي كه فرد واجد شرايط با حداقل مدرك تحصيلي كارشناسي وجود نداشته باشد ، معرفي فردي با مدرك تحصيلي كارداني در شته هاي مرتبط با نظر دانشگاه علوم پزشكي مربوطه و با طرح دوره هاي تخصصي بلامانع است. ن ) شرايط بسته بندي و برچسب گذاري واحد توليدي بايد موارد ذيل را درخصوص محصول نهايي رعايت نمايد: - مواد بسته بندي مورد استفاده از جنس مورد تاييد و مخصوص مواد غذايي (Food Grade) باشد. - كليه موارد قيد شده در ماده 11 قانون از جمله نام و نشاني واحد توليدي ، شماره شناسه ، نام تجاري ، تاريخ توليد و انقضاء ، سري ساخت و شرايط نگهداري در برچسب محصول مد نظر قرار گيرد. - محصول در اوزان مورد تاييد وزارت بهداشت توليد و بسته بندي گردد.